Rusçada yanlış yerleştirilen tek bir vurgu, sınıfta kullanılan sıradan bir fiili beklenmedik ve mahcup edici bir ifadeye dönüştürebilir. Писа́ть “yazmak”, пи́сать ise günlük ve çocuk dilinde “idrar yapmak” demektir. Bu nedenle iki kelimenin telaffuzunu başlangıç seviyesinde ayırmak gerekir.
Yazı yazarken kullanılan «писа́ть»
İkinci hecesi vurgulanan писа́ть, harf, mesaj, mektup veya başka bir metin yazmak anlamına gelir.
Она́ у́чится писа́ть по-ру́сски. Rusça yazmayı öğreniyor.
Я бу́ду писа́ть письмо́ ве́чером. Akşam bir mektup yazacağım.
Де́ти уже́ уме́ют чита́ть и писа́ть. Çocuklar artık okuyup yazabiliyor.
Bu fiille sık kullanılan kelimeler şunlardır:
- писа́ть письмо́ — mektup yazmak;
- писа́ть сообще́ние — mesaj yazmak;
- писа́ть статью́ — makale yazmak;
- писа́ть в тетра́ди — deftere yazmak;
- писа́ть по-ру́сски — Rusça yazmak.
Şimdiki zamanda fiilin kökü değişir:
- я пишу́;
- ты пи́шешь;
- он пи́шет;
- они́ пи́шут.
Günlük konuşmadaki «пи́сать»
İlk hecesi vurgulanan пи́сать, özellikle çocuklarla konuşurken kullanılan “idrar yapmak” anlamındaki fiildir.
Малы́ш хо́чет пи́сать. Küçük çocuk tuvalete gitmek istiyor.
Ребёнок пи́сает. Çocuk idrarını yapıyor.
Bu fiilin şimdiki zaman biçimleri писа́ть fiilinden farklıdır:
- я пи́саю;
- ты пи́саешь;
- он пи́сает;
- они́ пи́сают.
Dolayısıyla iki fiil yalnızca vurgu bakımından değil, çekim sırasında da birbirinden ayrılır.
Her ortamda aynı kelime kullanılmaz
Пи́сать yaygın ve anlaşılır bir kelimedir ancak daha çok aile içinde, çocuklarla konuşurken veya rahat bir günlük konuşmada duyulur. Tıbbi ve resmi bağlamlarda мочи́ться fiili kullanılabilir. Günlük konuşmada daha nazik bir ifade gerektiğinde хоте́ть в туале́т veya сходи́ть в туале́т denir.
Örneğin yetişkin birinin resmi ortamda Я хочу́ пи́сать demesi fazla çocuksu ve uygunsuz duyulabilir. Bunun yerine Я хочу́ в туале́т demek daha doğaldır.
Öte yandan Я хочу́ писа́ть cümlesi “Yazmak istiyorum” anlamına gelir. Aradaki tek fark vurgudur fakat dinleyicinin anladığı durum tamamen değişir.
Alıştırma
Bu bölümde kalem, mektup ve mesajla ilgili cümlelerin yanında çocukların günlük ihtiyaçlarını anlatan örnekler de bulunuyor. Her cümlenin nerede ve kim tarafından söylenebileceğini düşününüz. Ardından yazmak anlamındaki писа́ть ile günlük konuşmadaki пи́сать arasında seçim yapınız.