В па́рке живу́т бе́лки, а в проду́ктах соде́ржатся белки́. Parkta yaşayanlar sincap, yiyeceklerin içinde bulunanlar ise proteindir. Rusçada bu iki kelime aynı harflerle yazılır. İlk hece vurgulanırsa hayvanlardan, son hece vurgulanırsa proteinlerden veya yumurta aklarından söz edilir.
Ağaçlarda yaşayan «бе́лки»
Бе́лки, “sincap” anlamındaki бе́лка isminin çoğul biçimidir.
На дере́ве сиде́ли две бе́лки. Ağaçta iki sincap oturuyordu.
Де́ти принесли́ бе́лкам оре́хи. Çocuklar sincaplara fındık getirdiler.
Зимо́й бе́лки и́щут е́ду. Sincaplar kışın yiyecek arar.
Kelimenin bazı biçimleri şöyledir:
- бе́лка — sincap;
- бе́лки — sincaplar;
- бе́лок — sincapların;
- бе́лкам — sincaplara.
Günlük konuşmada крути́ться как бе́лка в колесе́ ifadesi de sık kullanılır. Kelimesi kelimesine “çarkın içindeki sincap gibi dönmek” anlamına gelen bu ifade, sürekli işi olan ve dinlenmeye vakit bulamayan bir insanı anlatır.
Beslenmeyle ilgili «белки́»
Белки́, “protein” veya “yumurta akı” anlamındaki бело́к isminin çoğuludur.
В ры́бе есть поле́зные белки́. Balıkta yararlı proteinler vardır.
Э́тот проду́кт соде́ржит мно́го белка́. Bu ürün çok miktarda protein içerir.
Яи́чные белки́ ну́жно взби́ть. Yumurta aklarını çırpmak gerekiyor.
Beslenme metinlerinde şu ifadelerle karşılaşabilirsiniz:
- живо́тные белки́ — hayvansal proteinler;
- расти́тельные белки́ — bitkisel proteinler;
- яи́чные белки́ — yumurta akları;
- проду́кты с высо́ким содержа́нием белка́ — yüksek protein içeren ürünler.
Aynı белки́ kelimesi gözün beyaz kısmını ifade etmek için de kullanılabilir: белки́ глаз.
Hayvan mı besin maddesi mi?
Cümlede ağaç, orman, fındık, kuyruk veya park bulunuyorsa бе́лки okunur. Et, balık, yumurta, beslenme veya ürün içeriği anlatılıyorsa doğru vurgu белки́ olur.
Karşılaştırınız:
Бе́лки лю́бят оре́хи. Sincaplar fındık sever.
Оре́хи соде́ржат белки́. Fındıklar protein içerir.
Aynı fındık, ilk cümlede sincapların yiyeceği, ikinci cümlede ise protein kaynağıdır.
Alıştırma
İnteraktif bölüm sizi bazen parka, bazen mutfağa götürecek. Cümlede canlı bir hayvan mı hareket ediyor, yoksa bir ürünün içeriği mi açıklanıyor? Önce bu sorunun cevabını bulunuz, ardından uygun vurguyu seçiniz.