Sıfırdan Rusça öğrenme programı alfabe çalışmasıyla başlar, ancak haftalarca yalnızca harflerle devam etmez. Okuma, temel telaffuz, gerekli dil bilgisi, günlük kelimeler, dinleme ve ilk cümleler başlangıçtan itibaren birbirine bağlı biçimde çalışılmalıdır. Öğrenci önce bütün kuralları ezberleyip daha sonra konuşmaya geçmemelidir.
Kiril Alfabesi İlk Basamaktır, Programın Tamamı Değildir
Rus alfabesindeki harfler kısa sürede tanınabilir. Asıl çalışma, harfleri tek tek çözmeden kelimeyi okuyabilmek ve duyulan sesle yazılı biçim arasında bağlantı kurabilmektir.
Türk öğrencilerin özellikle dikkat etmesi gereken bazı harfler vardır. Örneğin Rusçadaki В, Н, Р, С, У ve Х harfleri Latin alfabesindeki bazı harflere benzediği halde farklı sesleri gösterebilir. Harfi görmek yetmez; sesi doğru biçimde öğrenmek gerekir.
Başlangıç çalışmasında şu unsurlar birlikte ilerleyebilir:
- Kiril harflerini tanıma;
- basit kelimeleri heceleyerek okuma;
- öğretmeni dinleyip tekrar etme;
- benzer görünen harfleri ayırt etme;
- kısa kelime ve cümleleri yazma;
- ilk dil bilgisi kalıplarını okuma içinde kullanma.
Alfabe tamamlandıktan sonra telaffuzun kendiliğinden düzeleceği düşünülmemelidir. Rusçada yazı ile ses arasındaki ilişki Türkçedeki kadar doğrudan değildir.
Kelime Vurgusu Baştan Öğrenilmelidir
Rusçada vurgu sabit bir kurala göre her zaman son heceye gelmez. Aynı kelimenin çekimli biçimlerinde vurgu yer değiştirebilir. Vurgusuz sesliler de yazıldıklarından farklı duyulabilir.
Bu nedenle kelimeleri yalnızca anlamlarıyla ezberlemek yeterli değildir. Yeni kelime şu dört unsurla öğrenilmelidir:
- Yazılışı;
- anlamı;
- vurgulu hecesi;
- doğal telaffuzu.
Vurguya daha sonra bakmak, öğrencinin yanlış biçimi alışkanlık haline getirmesine yol açabilir. İlk aşamada çok sayıda kelime öğrenmek yerine gerekli kelimeleri doğru sesle kullanmak daha yararlıdır.
Başlangıç Dil Bilgisi Konuşmayı Mümkün Hale Getirir
Rusça başlangıç programında dil bilgisi ertelenemez. Çünkü kelimelerin biçimi cümledeki görevlerine, cinsiyetlerine, sayılarına ve kullanılan yapıya göre değişir.
Bununla birlikte öğrenciye ilk haftalarda bütün hal tablolarını ve istisnaları aynı anda vermek de doğru değildir. Dil bilgisi, gerçek kullanım ihtiyacına göre parça parça ilerlemelidir.
| Başlangıç aşaması | Temel içerik | Öğrencinin yapabildiği |
|---|---|---|
| İlk okuma ve tanışma | Alfabe, sesler, temel ifadeler | Adını söyler, basit kelimeleri okur |
| Basit cümle kurma | Kişi zamirleri, temel isim ve sıfat yapıları | Kendisi hakkında kısa bilgi verir |
| Günlük eylemler | Temel fiiller ve şimdiki zaman kullanımları | Günlük hayatını basit cümlelerle anlatır |
| Nesne ve yer ilişkileri | İhtiyaca göre hal biçimleri ve edatlar | Nerede olduğunu, nereye gittiğini veya ne yaptığını söyler |
| Geçmiş ve planlar | Geçmiş ve gelecek anlatımının temelleri | Yaşadığı olayı ve yakın planını anlatır |
| Konuşmanın genişlemesi | Bağlaçlar, soru biçimleri, daha fazla kelime | Kısa bir diyaloğu sürdürebilir |
Bu tablo kesin bir ders takvimi değildir. Öğrencinin öğrenme hızına göre bazı bölümler daha kısa veya daha uzun sürebilir.
Rusçadaki Cinsiyet Türk Öğrenciler İçin Yeni Bir Sistemdir
Türkçede isimlerin dil bilgisel cinsiyeti bulunmaz. Rusçada ise isimler eril, dişil veya nötr olabilir; sıfatlar, bazı zamirler ve geçmiş zaman biçimleri bu cinsiyete göre değişebilir.
Bu konu yalnızca “kelimelerin son harfine bak” şeklinde anlatıldığında eksik kalır. Öğrenci hem genel kuralları hem de sık kullanılan istisnaları örneklerle görmelidir. Daha da önemlisi, ismi tek başına değil, onunla uyumlu kelimelerle birlikte kullanmalıdır.
Kelime grubu halinde öğrenme, kuralların konuşma sırasında daha hızlı kullanılmasını sağlar.
İlk Kelimeler Günlük Hayattan Seçilmelidir
Başlangıç seviyesindeki öğrenciye nadiren kullanacağı özel terimleri yüklemek yerine hemen cümle içinde kullanabileceği kelimeler verilmelidir.
Öncelikli alanlar şunlar olabilir:
- kişisel bilgiler;
- aile ve yakın çevre;
- ev ve günlük yaşam;
- iş ve meslek;
- zaman ve günler;
- temel hareketler;
- yemek ve alışveriş;
- şehirde kullanılan yer adları;
- sık kullanılan soru kelimeleri;
- olumlu ve olumsuz cevaplar.
Kelime listesi tek başına yeterli değildir. Öğrenci kelimenin hangi edatla, hangi hal biçimiyle veya hangi fiille kullanıldığını da görmelidir.
İlk Dersten İtibaren Cümle Kurulabilir
Konuşmaya başlamak için bütün Rusça dil bilgisinin tamamlanması beklenmez. Öğrenci, yalnızca öğrendiği yapı ve kelimeler çerçevesinde cümle kurar.
Başlangıçta konuşma şu kadar basit olabilir:
- kendini tanıtma;
- nerede yaşadığını söyleme;
- mesleğini belirtme;
- sevdiği bir şeyi anlatma;
- basit bir soru sorma;
- günlük bir eylemi ifade etme.
Buradaki hedef uzun konuşmak değildir. Öğrencinin yeni bilgiyi pasif biçimde tanıması yerine kendi cümlesinde kullanmasıdır.
Türkçe Mantıkla Kelimesi Kelimesine Çeviri Sınırlandırılmalıdır
Türkçe ve Rusçanın cümle yapıları farklıdır. Öğrenci Türkçe cümleyi kelime kelime Rusçaya taşımaya çalıştığında kelime sırası, edat veya çekim hatası yapabilir.
Bu nedenle derslerde yalnızca çeviri yaptırmak yerine Rusça yapıların kendi kullanım düzeni gösterilmelidir. Türkçe açıklama, iki dil arasındaki farkı anlamak için kullanılır; fakat amaç Rusça cümleyi Türkçenin kopyası olarak kurmak değildir.
Başlangıç Programı Düzenli Bir Temel Oluşturmalıdır
İyi bir başlangıç programı öğrenciyi bütün istisnalarla yormaz, fakat ileride gerekli olacak temel ayrıntıları da atlamaz. Konu anlaşılmadan yeni konuya geçilmez; aynı zamanda tek bir yapı üzerinde gereksiz yere haftalarca durulmaz.
Sıfırdan başlayan öğrenci için programın ilk sonucu şudur: Öğrenci Kiril alfabesini okuyabilir, temel soruları anlayabilir, bildiği kelime ve yapılarla kendi basit cümlelerini kurabilir ve daha ileri konulara geçmek için sağlam bir temel oluşturur.
LMS Center’da sıfırdan Rusça eğitimi, Türkçe açıklamalarla desteklenen ve öğrenciyi ilk aşamalardan itibaren Rusça kullanmaya yönelten bireysel bir program halinde yürütülebilir.