Toplantının gündeminde olmayan eski bir sorun, konuşmanın ortasında yeniden ortaya çıkabilir. Rusça те́ма всплыла́ tam da böyle bir durumu anlatır: daha önce unutulmuş, ertelenmiş veya açıkça konuşulmamış bir konu yeniden gündeme gelmiştir.
Всплыла́ sözcüğünün temel görüntüsü suyun altındaki bir şeyin yüzeye çıkmasıdır. Konu için kullanıldığında, görünürde olmayan bilginin tekrar fark edilmesini sağlar. Bu söz bazen konunun kendiliğinden açıldığını, bazen de gizli kalması beklenen bir meselenin beklenmedik biçimde ortaya çıktığını düşündürür.
Suyun yüzeyine çıkan şeyler
Fiilin gerçek anlamı bir insanın veya nesnenin suyun altından yüzeye çıkmasıdır:
Плове́ц всплыл на пове́рхность. — Yüzücü suyun yüzeyine çıktı.
Мяч всплыл. — Top suyun yüzüne çıktı.
Mecazlı kullanımda ise konuşma konusu, eski olay, ayrıntı veya gizli bilgi görünür hale gelir:
Во вре́мя разгово́ра всплыла́ ста́рая те́ма. — Konuşma sırasında eski bir konu yeniden gündeme geldi.
По́зже всплы́ли но́вые подро́бности. — Daha sonra yeni ayrıntılar ortaya çıktı.
В докуме́нтах всплыл интере́сный факт. — Belgelerde ilginç bir gerçek ortaya çıktı.
Fiilin geçmiş zaman biçimi öznenin cinsiyetine ve sayısına göre değişir: те́ма всплыла́, факт всплыл, обстоя́тельство всплы́ло, подро́бности всплы́ли.
Konu bilinçli olarak mı açıldı?
Те́ма всплыла́ çoğu zaman konunun kendiliğinden veya beklenmedik biçimde ortaya çıktığı izlenimini verir. Bir insan konuyu bilinçli olarak konuşmaya açtıysa başka bir yapı daha kesin olabilir:
Он по́днял э́ту те́му. — Bu konuyu gündeme getirdi.
Мы на́чали обсужда́ть э́ту те́му. — Bu konuyu tartışmaya başladık.
Во вре́мя разгово́ра всплыла́ э́та те́ма. — Konuşma sırasında bu konu yeniden ortaya çıktı.
Birinci cümlede konuyu açan kişi bellidir ve eylem bilinçlidir. Üçüncü cümlede ise konuşmanın doğal akışı içinde konuya gelinmiş veya bir ayrıntı başka bir konuyu hatırlatmış olabilir.
Bu fark özellikle toplantı ve tartışmalarda önemlidir. Я по́днял вопро́с denildiğinde konuşan kişi meseleyi kendisinin gündeme getirdiğini söyler. Вопро́с всплыл denildiğinde mesele süreç içinde ortaya çıkmıştır.
Saklanan bilginin ortaya çıkması
Всплы́ть fiili yalnızca unutulan bir sohbet konusu için kullanılmaz. Daha önce gizli kalan bilgi bulunduğunda da sıkça görülür. Bu tür cümlelerde ifade hafif bir olumsuzluk veya kuşku taşıyabilir:
Во вре́мя прове́рки всплы́ли серьёзные оши́бки. — Denetim sırasında ciddi hatalar ortaya çıktı.
Вдруг всплыла́ пра́вда о его́ про́шлом. — Geçmişi hakkındaki gerçek birden ortaya çıktı.
Э́та исто́рия сно́ва всплыла́ в пре́ссе. — Bu olay basında yeniden gündeme geldi.
Burada suyun altında kalan bir şeyin sonunda yüzeye çıkması, uzun süre görünmeyen gerçeğin artık saklanamamasını çağrıştırır.
Всплыла́ ve всплыва́ла arasındaki fark
Всплыла́ tamamlanmış bir ortaya çıkışı bildirir. Всплыва́ла veya şimdiki zamandaki всплыва́ет ise tekrarlanan ya da devam eden durumları anlatabilir:
Э́та те́ма ча́сто всплыва́ет в на́ших разгово́рах. — Bu konu konuşmalarımızda sık sık yeniden gündeme geliyor.
Во вре́мя встре́чи те́ма де́нег всплыла́ то́лько оди́н раз. — Görüşme sırasında para konusu yalnızca bir kez açıldı.
İlk örnekte tekrar vardır. İkinci örnekte belirli bir toplantıda gerçekleşen tek bir olay anlatılır.
Günlük bir diyalogda şöyle kullanılabilir:
— Вы обсужда́ли его́ увольне́ние?
— Onun işten ayrılmasını konuştunuz mu?
— Нет, специа́льно не обсужда́ли, но э́та те́ма са́ма всплыла́.
— Hayır, özellikle konuşmadık ama konu kendiliğinden gündeme geldi.
Buradaki сама́ sözcüğü konunun kimse tarafından planlanmadan ortaya çıktığını güçlendirir.
Türkçede “konu açıldı”, “yeniden gündeme geldi”, “ortaya çıktı” veya gizli bilgi için “su yüzüne çıktı” denilebilir. Rusçadaki те́ма всплыла́ ifadesini çevirirken konunun yeni mi ortaya çıktığına, yeniden mi hatırlandığına ve birinin onu bilinçli olarak açıp açmadığına bakmak gerekir.